Επιστήμη

Την πιο σύντομη –μέχρι στιγμής– διάρκεια του χρόνου κατάφεραν να μετρήσουν επιστήμονες από τη Γερμανία, καταρρίπτοντας το παγκόσμιο ρεκόρ στη μέτρηση των μικρών χρονικών διαστημάτων. Πρόκειται ειδικότερα, για τον χρόνο που χρειάζεται ένα σωματίδιο του φωτός (σ.σ. φωτόνιο) για να διασχίσει ένα μόριο υδρογόνου. Δηλαδή, περίπου 247 zeptoseconds. Αυτό πλέον, είναι και το μικρότερο χρονικό διάστημα, το οποίο έχει μετρηθεί μέχρι σήμερα στην παγκόσμια επιστημονική ιστορία. Ένα zeptosecond ισούται με το ένα τρισεκατομμυριοστό του ενός δισεκατομμυριοστού του ενός δευτερολέπτου ή […]

Το νέο ρεκόρ στο πιο σύντομο χρονικό διάστημα που έχει ...

Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα Universcale. Το Universcale σάς επιτρέπει να βλέπετε και να κατανοείτε το σχετικό μέγεθος των γνωστών αντικειμένων στο σύμπαν μας. Μπορείτε να δείτε τα σχετικά μεγέθη αντικειμένων διατεταγμένα σε μία κλίμακα και να κατανοήσετε τα μεγέθη των πραγμάτων που δεν μπορείτε να συγκρίνετε παράλληλα στον πραγματικό κόσμο. Τα σημερινά ηλεκτρονικά μικροσκόπια και τα αστρονομικά τηλεσκόπια αποκαλύπτουν αντικείμενα που ήταν αόρατα στους ανθρώπους του παρελθόντος. Καλή διασκέδαση.

Μαθαίνοντας για το σχετικό μέγεθος

Ο μαγνητικός βόρειος πόλος της Γης μετακινείται πλέον με ρυθμό άνευ προηγουμένου στην καταγεγραμμένη ιστορία. Διασχίζει την περιοχή της Αρκτικής με ταχύτητα περίπου 50 χιλιομέτρων το χρόνο, χωρίς να δείχνει σημεία επιβράδυνσης στο «βηματισμό» του. «Η κίνηση από τη δεκαετία του 1990 έχει γίνει πια ταχύτερη από κάθε άλλη φορά εδώ και τουλάχιστον τέσσερις αιώνες, χωρίς πραγματικά να ξέρουμε πολλά πράγματα για τις αλλαγές στον πυρήνα της Γης, που προκαλούν αυτή την κίνηση», δήλωσε στους «Financial Times» ο γεωφυσικός και […]

Η «διαδρομή» του βόρειου μαγνητικού πόλου τα τελευταία 500 χρόνια

Το Κέντρο Ερευνών Αστρονομίας και Εφηρμοσμένων Μαθηματικών της Ακαδημίας Αθηνών (ΚΕΑΕΜ) διοργανώνει μια σειρά εκλαϊκευτικών ομιλιών στο πλαίσιο του Διεθνούς Έτους Φωτός 2015. Το 2015 έχει ανακηρυχθεί από την UNESCO ως «Διεθνές Έτος Φωτός και Τεχνολογιών με βάση το Φως». Στόχος του Διεθνούς Έτους είναι να αναδείξει, σε παγκόσμιο επίπεδο, τον τρόπο με τον οποίο το φως και οι βασισμένες σε αυτό τεχνολογίες επηρεάζουν κάθε πτυχή της ανθρώπινης ζωής. Οι εννέα (9) ομιλίες θα δοθούν από τους ερευνητές και τους […]

Η ανακάλυψη της φύσης του φωτός

Διαβάστε στην εικόνα που ακολουθεί μερικά ενδιαφέροντα γεγονότα που αφορούν στους μαγνητικούς πόλους της Γης. Για να δείτε την αρχική σε μέγεθος εικόνα κάντε δεξί κλικ πάνω της και επιλέξτε άνοιγμα σύνδεσης σε νέα καρτέλα.

Οι μαγνητικοί πόλοι της Γης

Δείτε στο βίντεο που ακολουθεί πως θα μπορούσατε να φτιάξετε ένα σιφώνιο που θα σας βοηθούσε να αδειάσετε ένα δοχείο με υγρό χωρίς να αναγκαστείτε να ρουφήξετε με το στόμα στην αρχή για να ξεκινήσει η ροή του υγρού.

Πως θα αδειάσετε ένα δοχείο με υγρό χρησιμοποιώντας ένα καλαμάκι;

Σήμερα, ο οποιοσδήποτε προβληματισμός, φιλοσοφικός, επιστημονικός ή και στο πλαίσιο μιας αφήγησης, πάνω στην έννοια του χρόνου φαίνεται απολύτως δεδομένος. Στη δε επιστημονική φαντασία, αλλά και σε μεγάλη μερίδα της σοβαρής επιστημονικής κοινότητας, η ιδέα μιας μετάβασης στο παρελθόν ή στο μέλλον, είναι πλέον πολύ διαδεδομένη, τόσο που να νομίζουμε ότι έτσι ήταν πάντα. Κι όμως δεν ήταν. Όπως λέει ο Τζέιμς Γκλάικ στο «Ταξίδι στον χρόνο. Η ιστορία», η ιδέα ότι θα μπορούσε ο άνθρωπος να μετακινηθεί στον χρόνο […]

Χρόνος, αυτό το εξωφρενικό αίνιγμα

02/02/2020: Η σημερινή ημερομηνία ονομάζεται παλινδρομική ή καρκινική γιατί διαβάζεται το ίδιο από δεξιά προς τα αριστερά ή από τα αριστερά προς τα δεξιά. Και όχι μόνο αυτό. Είναι η 33η μέρα του χρόνου και απομένουν άλλες 333 για να ολοκληρωθεί το έτος, όπου 33 και 333 επίσης παλινδρομικοί αριθμοί! Αυτό μάλλον δεν θα ξανασυμβεί ποτέ στο μέλλον! Πηγή: physicsgg.me

2 Φεβρουαρίου 2020: μια ξεχωριστή ημερομηνία

Η ταχύτητα διάδοσης του φωτός στο κενό είναι μια από τις πιο σημαντικές φυσικές σταθερές, που βρίσκει εφαρμογή σε πολλούς τομείς της Φυσικής και ισούται περίπου με 300.000 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο (299.792,458 για την ακρίβεια). Η ταχύτητα αυτή είναι ασύλληπτη για τον ανθρώπινο νου. Αν ένα αυτοκίνητο έτρεχε με την ταχύτητα του φωτός, σε ένα δευτερόλεπτο θα έκανε επτάμισι φορές το γύρο της Γης. Ο πρώτος επιστήμονας που μέτρησε την ταχύτητα του φωτός ήταν ο δανός αστρονόμος Όλε Ρέμερ (1644-1710), […]

Όλε Ρέμερ : Ο Δανός επιστήμονας που μέτρησε πρώτος την ...

Ο Ισαάκ Νεύτων γεννήθηκε το πρωί των Χριστουγέννων του 1642. Γι αυτό η σημερινή ανάρτηση είναι αφιερωμένη στο νόμο της παγκόσμιας έλξης ή νόμο της βαρύτητας, που πρώτος διατύπωσε ο Νεύτωνας. Ο Κέπλερ αναλύοντας τις παρατηρήσεις του Τίχο Μπράχε απέδειξε ότι οι τροχιές των πλανητών είναι ελλείψεις, όμως δεν μπόρεσε να εξηγήσει γιατί συμβαίνει αυτό. Την απάντηση στο ερώτημα έδωσε τελικά ο Ισαάκ Νεύτων, ο πρώτος άνθρωπος που συνειδητοποίησε πως τα ουράνια σώματα υπακούουν στους ίδιους φυσικούς νόμους με τα συνηθισμένα […]

Το "κανόνι" του Νεύτωνα

Αν θέλετε να μάθετε την επίσημη ώρα Ελλάδας αρκεί να επισκεφθείτε την παρακάτω ιστοσελίδα που ανήκει στο Εθνικό Ινστιτούτο Μετρολογίας. Εθνικός χρόνος Επίσης μπορείτε να ενημερωθείτε για τον τρόπο που γίνεται η παραγωγή του εθνικού χρόνου. (κάντε κλικ εδώ) Εναλλακτικά μπορείτε να επισκεφθείτε τις ιστοσελίδες: time.is/Athens time.gov  

Εθνικός Χρόνος

Για τελευταία φορά την τρέχουσα, όσο και την επόμενη δεκαετία, ο πλανήτης Ερμής πέρασε, πριν από μερικές ώρες, μπροστά από τον Ήλιο, σε μια διαδικασία που αποκαλείται από τη NASA «transit – διέλευση», ενώ ήταν φανερή και από την Ελλάδα. Σύμφωνα με τους επιστήμονες της διαστημικής υπηρεσίας, η συγκεκριμένη διαδικασία θα επαναληφθεί το 2032. Our Solar Dynamics Observatory, in orbit around Earth, keeps a constant eye on the Sun to monitor and study the Sun’s changes, putting it in the front row […]

Η διέλευση του Ερμή μπροστά από τον Ήλιο – Το ...

Όλοι μας – άλλοι λίγο, άλλοι περισσότερο – θεωρούμε πολλά πράγματα δεδομένα σε αυτόν τον κόσμο π.χ. το GPS, το Διαδίκτυο κλπ. Ωστόσο, κανένα από αυτά δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς την ύπαρξη του ατομικού ρολογιού. Στο βίντεο που ακολουθεί ο παρουσιαστής (Dom) εξηγεί πώς τα ατομικά ρολόγια συνεργάζονται με μερικά συναρπαστικά γεγονότα για εκκίνηση! Ευχαριστούμε ιδιαιτέρως τον Dr. Edward Laird και τον Δρ. Κυριάκο Πορφυράκη στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης

Πως λειτουργούν τα ατομικά ρολόγια

Τιτάνιο απ’ τους …Τιτάνες, ο Φώσφορος που φέρει φως και το Ιώδιο απ’ τα Ία (τα μωβ λουλούδια). Εν αρχή ην …τα χημικά στοιχεία. Φώσφορος, υδρογόνο, οξυγόνο, βάριο, άζωτο… “Δύσκολες λέξεις” για τους θεωρητικούς της γλώσσας της καθημερινότητας; Κι όμως. Μπορεί να μη γνωρίζουμε την ακριβή σύσταση του χημικού στοιχείου “Τιτάνιο” (Titanium – Ti) -είναι όμως “προφανές” ότι το όνομά του παραπέμπει στους …αρχαιοΕλληνες μυθικούς Τιτάνες, τους γιους της Γαίας και του Ουρανού. Και το Ιώδιο (Iodine- I), η γνωστή […]

Η ελληνική προέλευση της ονομασίας των χημικών στοιχείων

Είναι δύσκολο να κατανοήσετε πόσο μικρά είναι τα άτομα που συνθέτουν το σώμα σας μέχρι να ρίξετε μια ματιά στο πλήθος τους. Ένας ενήλικας λοιπόν αποτελείται από περίπου 7.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000 άτομα.  Στα μοντέλα της Μεγάλης Έκρηξης προβλέπεται ότι τα πρώτα 1 έως 3 λεπτά, πριν από 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια,  δημιουργήθηκαν σχεδόν όλα τα άτομα στο σύμπαν. Καθώς το ζεστό, πυκνό νέο σύμπαν ψύχθηκε, οι συνθήκες έγιναν κατάλληλες για να σχηματιστούν πρώτα πρώτα τα κουάρκ και τα ηλεκτρόνια. Τα κουάρκ ενώθηκαν για […]

Τα άτομα

Ερευνητές του πανεπιστημίου York πραγματοποίησαν μια νέα μέτρηση της ακτίνας του πρωτονίου καταλήγοντας στην τιμή: rp = 0.833 ±0.010 fm (1 fm=10–15m) Tο πρωτόνιο δεν είναι στοιχειώδες σωματίδιο, όπως π.χ. το ηλεκτρόνιο. Αυτό σημαίνει πως έχει διαστάσεις, κι αν θεωρήσουμε ότι έχει σφαιρικό σχήμα, τότε θα διαθέτει κάποια ακτίνα. Όταν μιλάμε για την ακτίνα του πρωτονίου, εννοούμε την ακτίνα της κατανομής του ηλεκτρικού φορτίου του. Δυο κλασικές μέθοδοι προσδιορισμού της ακτίνας του πρωτονίου είναι είτε με φασματοσκοπία ατόμων υδρογόνου ή δευτερίου είτε […]

Πόση είναι η ακτίνα του πρωτονίου;

Όταν τo 1820 o Δανός Hans Christian Oersted παρατήρησε ότι το ηλεκτρικό ρεύμα δημιουργεί μαγνητικό πεδίο, ανακαλύπτοντας έτσι πειραματικά το φαινόμενο του ηλεκτρομαγνητισμού, άνοιξε ένα νέο πεδίο επιστημονικής έρευνας σε όλη την Ευρώπη. Και ο Βρετανός Michael Faraday-Faraday είχε τεράστια συμβολή σ’ αυτό. Στις 3 Σεπτεμβρίου 1821, ξεκίνησε μια σειρά πειραμάτων μέσα από τα οποία ανακάλυψε την αρχή λειτουργίας του ηλεκτροκινητήρα. Στα επόμενα χρόνια τον βασάνιζε το ερώτημα, αν το ηλεκτρικό ρεύμα που διέρρεε έναν αγωγό, θα μπορούσε να δημιουργήσει ηλεκτρικό […]

Ο νόμος της επαγωγής του Faraday

Στην φυσική των στοιχειωδών σωματιδίων οι μάζες των σωματιδίων αναφέρονται σε ηλεκτρονιοβόλτ (eV) και όχι στη συνηθισμένη μονάδα μέτρησης μάζας το χιλιόγραμμο (kg). Έτσι, τις περισσότερες φορές διαβάζουμε ότι το σωματίδιο Higgs έχει μάζα 125 GeV (1GeV=109 eV), το πρωτόνιο 938 MeV (1MeV=106 eV), το ηλεκτρόνιο 511 keV (1keV=103 eV), ενώ η μάζα των νετρίνων μικρότερη από 1 eV. Το ηλεκτρονιοβόλτ (eV) είναι γνωστό ως μονάδα μέτρησης ενέργειας: 1 eV είναι η κινητική ενέργεια που αποκτά ένα ηλεκτρόνιο (συμβολίζεται με […]

Γιατί μετράμε την μάζα σε ηλεκτρονιοβόλτ;

Πενήντα χρόνια μετά την πρώτη προσελήνωση (21 Ιουλίου 1969) και τη συλλογή σεληνιακών δειγμάτων βάρους 21,6 κιλών από τον Νιλ ‘Αρμστρονγκ και τον Μπαζ Όλντριν, επιστήμονες στη Γερμανία έκαναν νέες αναλύσεις σε εκείνα, καθώς και σε κατοπινά δείγματα που είχαν φέρει οι αστροναύτες των αποστολών «Απόλλων» και υπολόγισαν ότι η Σελήνη είναι γηραιότερη από ό,τι νομίζαμε. Σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις, ο δορυφόρος της Γης άρχισε να σχηματίζεται πριν περίπου 4,51 δισεκατομμύρια χρόνια, μόλις 50 εκατομμύρια χρόνια μετά το σχηματισμό […]

Η νέα εκτίμηση για την ηλικία της Σελήνης

Tο φωτόνιο – το κβάντο του φωτός ή της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας – είναι γνωστό πως έχει μάζα ηρεμίας μηδέν. Όμως υπάρχουν κάποιες θεωρίες που επιτρέπουν στα φωτόνια να έχουν μια μικρή μάζα ηρεμίας. Συνέπεια αυτής της θεώρησης είναι ότι τα φωτόνια θα μπορούσαν να διασπώνται σε ελαφρότερα στοιχειώδη σωματίδια. Οπότε τίθεται το ερώτημα, αν μια τέτοια διάσπαση ήταν εφικτή, ποιος θα ήταν ο χρόνος ζωής του φωτονίου; Στο ερώτημα αυτό απαντούν φυσικοί από την Γερμανία, εκτιμώντας πως το κατώτερο όριο […]

Χρόνος ζωής του φωτόνιου

Πρόκειται για ακτίνες γάμμα με ενέργειες έως 450 τρισεκατομμύρια ηλεκτρονιοβόλτ (TeV), με προέλευση το θεαματικό Νεφέλωμα του Καρκίνου, το απομεινάρι μιας αστρικής έκρηξης, η οποία είχε παρατηρηθεί από κινέζους αστρονόμους πριν από σχεδόν 1.000 χρόνια Σήμερα στην καρδιά αυτού του όμορφου νεφελώματος, σε απόσταση περίπου 6.523 ετών φωτός από τη Γη, βρίσκεται ένας ισχυρός και πολύ πυκνός αστέρας νετρονίων (πάλσαρ), ο οποίος εκτιμάται ότι εκπέμπει το πολύ υψηλής ενέργειας φως. Οι 90 ερευνητές του πειράματος ASgamma στο Θιβέτ, που έκαναν […]

Ανιχνεύθηκε στη Γη το πιο υψηλής ενέργειας φως που έχει ...

Εικόνα 1: Φωτογραφία της Σελήνης από ένα ερασιτεχνικό τηλεσκόπιο, όταν η Σελήνη βρίσκεται στη φάση του πρώτου τετάρτου. Παρατηρείστε τα φωτεινά σημεία Α και Β στη σκοτεινή περιοχή. Πρόκειται για κορυφές σεληνιακών βουνών στις οποίες φτάνει το φως του ήλιου! Μπορούμε να εκτιμήσουμε το ύψος των βουνών στα οποία ανήκουν οι κορυφές Α και Β των βουνών που βρίσκονται στη Σελήνη; Η απάντηση είναι καταφατική δεδομένου ότι υπάρχει μια απλή, αλλά ευφυής ιδέα, που οφείλεται στον Γαλιλαίο. Εξαιτίας του σφαιρικού […]

Πως μετράμε το ύψος ενός βουνού της Σελήνης;

1. Τι είναι ο κεραυνός; Ως κεραυνός ορίζεται η ηλεκτρική εκκένωση, δηλαδή ένας γιγαντιαίος σπινθήρας, που παρατηρείται συνήθως κατά τη διάρκεια καταιγίδων. Αποτελεί την φυσική διαδικασία απομάκρυνσης του ηλεκτρικού φορτίου από τα καταιγιδοφόρα νέφη, τα οποία φορτίζονται μέσω των συγκρούσεων που λαμβάνουν χώρα μεταξύ των εκατομμυρίων σωματιδίων πάγου (παγοκρύσταλλοι, χαλάζι) που περιέχουν. Το τελικό αποτέλεσμα των συγκρούσεων είναι η εμφάνιση θετικού φορτίου στην κορυφή των νεφών και αρνητικού στη βάση τους. Κατ’ αντιστοιχία, στο έδαφος κάτω από τη βάση των νεφών εμφανίζεται θετικό φορτίο. Όταν […]

Δέκα ερωτήσεις – απαντήσεις για τους κεραυνούς