Επιστήμη

02/02/2020: Η σημερινή ημερομηνία ονομάζεται παλινδρομική ή καρκινική γιατί διαβάζεται το ίδιο από δεξιά προς τα αριστερά ή από τα αριστερά προς τα δεξιά. Και όχι μόνο αυτό. Είναι η 33η μέρα του χρόνου και απομένουν άλλες 333 για να ολοκληρωθεί το έτος, όπου 33 και 333 επίσης παλινδρομικοί αριθμοί! Αυτό μάλλον δεν θα ξανασυμβεί ποτέ στο μέλλον! Πηγή: physicsgg.me

2 Φεβρουαρίου 2020: μια ξεχωριστή ημερομηνία

Η ταχύτητα διάδοσης του φωτός στο κενό είναι μια από τις πιο σημαντικές φυσικές σταθερές, που βρίσκει εφαρμογή σε πολλούς τομείς της Φυσικής και ισούται περίπου με 300.000 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο (299.792,458 για την ακρίβεια). Η ταχύτητα αυτή είναι ασύλληπτη για τον ανθρώπινο νου. Αν ένα αυτοκίνητο έτρεχε με την ταχύτητα του φωτός, σε ένα δευτερόλεπτο θα έκανε επτάμισι φορές το γύρο της Γης. Ο πρώτος επιστήμονας που μέτρησε την ταχύτητα του φωτός ήταν ο δανός αστρονόμος Όλε Ρέμερ (1644-1710), […]

Όλε Ρέμερ : Ο Δανός επιστήμονας που μέτρησε πρώτος την ...

Ο Ισαάκ Νεύτων γεννήθηκε το πρωί των Χριστουγέννων του 1642. Γι αυτό η σημερινή ανάρτηση είναι αφιερωμένη στο νόμο της παγκόσμιας έλξης ή νόμο της βαρύτητας, που πρώτος διατύπωσε ο Νεύτωνας. Ο Κέπλερ αναλύοντας τις παρατηρήσεις του Τίχο Μπράχε απέδειξε ότι οι τροχιές των πλανητών είναι ελλείψεις, όμως δεν μπόρεσε να εξηγήσει γιατί συμβαίνει αυτό. Την απάντηση στο ερώτημα έδωσε τελικά ο Ισαάκ Νεύτων, ο πρώτος άνθρωπος που συνειδητοποίησε πως τα ουράνια σώματα υπακούουν στους ίδιους φυσικούς νόμους με τα συνηθισμένα […]

Το "κανόνι" του Νεύτωνα

Αν θέλετε να μάθετε την επίσημη ώρα Ελλάδας αρκεί να επισκεφθείτε την παρακάτω ιστοσελίδα που ανήκει στο Εθνικό Ινστιτούτο Μετρολογίας. Εθνικός χρόνος Επίσης μπορείτε να ενημερωθείτε για τον τρόπο που γίνεται η παραγωγή του εθνικού χρόνου. (κάντε κλικ εδώ) Εναλλακτικά μπορείτε να επισκεφθείτε τις ιστοσελίδες: time.is/Athens time.gov  

Εθνικός Χρόνος

Για τελευταία φορά την τρέχουσα, όσο και την επόμενη δεκαετία, ο πλανήτης Ερμής πέρασε, πριν από μερικές ώρες, μπροστά από τον Ήλιο, σε μια διαδικασία που αποκαλείται από τη NASA «transit – διέλευση», ενώ ήταν φανερή και από την Ελλάδα. Σύμφωνα με τους επιστήμονες της διαστημικής υπηρεσίας, η συγκεκριμένη διαδικασία θα επαναληφθεί το 2032. Our Solar Dynamics Observatory, in orbit around Earth, keeps a constant eye on the Sun to monitor and study the Sun’s changes, putting it in the front row […]

Η διέλευση του Ερμή μπροστά από τον Ήλιο – Το ...

Όλοι μας – άλλοι λίγο, άλλοι περισσότερο – θεωρούμε πολλά πράγματα δεδομένα σε αυτόν τον κόσμο π.χ. το GPS, το Διαδίκτυο κλπ. Ωστόσο, κανένα από αυτά δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς την ύπαρξη του ατομικού ρολογιού. Στο βίντεο που ακολουθεί ο παρουσιαστής (Dom) εξηγεί πώς τα ατομικά ρολόγια συνεργάζονται με μερικά συναρπαστικά γεγονότα για εκκίνηση! Ευχαριστούμε ιδιαιτέρως τον Dr. Edward Laird και τον Δρ. Κυριάκο Πορφυράκη στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης

Πως λειτουργούν τα ατομικά ρολόγια

Τιτάνιο απ’ τους …Τιτάνες, ο Φώσφορος που φέρει φως και το Ιώδιο απ’ τα Ία (τα μωβ λουλούδια). Εν αρχή ην …τα χημικά στοιχεία. Φώσφορος, υδρογόνο, οξυγόνο, βάριο, άζωτο… “Δύσκολες λέξεις” για τους θεωρητικούς της γλώσσας της καθημερινότητας; Κι όμως. Μπορεί να μη γνωρίζουμε την ακριβή σύσταση του χημικού στοιχείου “Τιτάνιο” (Titanium – Ti) -είναι όμως “προφανές” ότι το όνομά του παραπέμπει στους …αρχαιοΕλληνες μυθικούς Τιτάνες, τους γιους της Γαίας και του Ουρανού. Και το Ιώδιο (Iodine- I), η γνωστή […]

Η ελληνική προέλευση της ονομασίας των χημικών στοιχείων

Είναι δύσκολο να κατανοήσετε πόσο μικρά είναι τα άτομα που συνθέτουν το σώμα σας μέχρι να ρίξετε μια ματιά στο πλήθος τους. Ένας ενήλικας λοιπόν αποτελείται από περίπου 7.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000 άτομα.  Στα μοντέλα της Μεγάλης Έκρηξης προβλέπεται ότι τα πρώτα 1 έως 3 λεπτά, πριν από 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια,  δημιουργήθηκαν σχεδόν όλα τα άτομα στο σύμπαν. Καθώς το ζεστό, πυκνό νέο σύμπαν ψύχθηκε, οι συνθήκες έγιναν κατάλληλες για να σχηματιστούν πρώτα πρώτα τα κουάρκ και τα ηλεκτρόνια. Τα κουάρκ ενώθηκαν για […]

Τα άτομα

Ερευνητές του πανεπιστημίου York πραγματοποίησαν μια νέα μέτρηση της ακτίνας του πρωτονίου καταλήγοντας στην τιμή: rp = 0.833 ±0.010 fm (1 fm=10–15m) Tο πρωτόνιο δεν είναι στοιχειώδες σωματίδιο, όπως π.χ. το ηλεκτρόνιο. Αυτό σημαίνει πως έχει διαστάσεις, κι αν θεωρήσουμε ότι έχει σφαιρικό σχήμα, τότε θα διαθέτει κάποια ακτίνα. Όταν μιλάμε για την ακτίνα του πρωτονίου, εννοούμε την ακτίνα της κατανομής του ηλεκτρικού φορτίου του. Δυο κλασικές μέθοδοι προσδιορισμού της ακτίνας του πρωτονίου είναι είτε με φασματοσκοπία ατόμων υδρογόνου ή δευτερίου είτε […]

Πόση είναι η ακτίνα του πρωτονίου;

Όταν τo 1820 o Δανός Hans Christian Oersted παρατήρησε ότι το ηλεκτρικό ρεύμα δημιουργεί μαγνητικό πεδίο, ανακαλύπτοντας έτσι πειραματικά το φαινόμενο του ηλεκτρομαγνητισμού, άνοιξε ένα νέο πεδίο επιστημονικής έρευνας σε όλη την Ευρώπη. Και ο Βρετανός Michael Faraday-Faraday είχε τεράστια συμβολή σ’ αυτό. Στις 3 Σεπτεμβρίου 1821, ξεκίνησε μια σειρά πειραμάτων μέσα από τα οποία ανακάλυψε την αρχή λειτουργίας του ηλεκτροκινητήρα. Στα επόμενα χρόνια τον βασάνιζε το ερώτημα, αν το ηλεκτρικό ρεύμα που διέρρεε έναν αγωγό, θα μπορούσε να δημιουργήσει ηλεκτρικό […]

Ο νόμος της επαγωγής του Faraday

Στην φυσική των στοιχειωδών σωματιδίων οι μάζες των σωματιδίων αναφέρονται σε ηλεκτρονιοβόλτ (eV) και όχι στη συνηθισμένη μονάδα μέτρησης μάζας το χιλιόγραμμο (kg). Έτσι, τις περισσότερες φορές διαβάζουμε ότι το σωματίδιο Higgs έχει μάζα 125 GeV (1GeV=109 eV), το πρωτόνιο 938 MeV (1MeV=106 eV), το ηλεκτρόνιο 511 keV (1keV=103 eV), ενώ η μάζα των νετρίνων μικρότερη από 1 eV. Το ηλεκτρονιοβόλτ (eV) είναι γνωστό ως μονάδα μέτρησης ενέργειας: 1 eV είναι η κινητική ενέργεια που αποκτά ένα ηλεκτρόνιο (συμβολίζεται με […]

Γιατί μετράμε την μάζα σε ηλεκτρονιοβόλτ;

Πενήντα χρόνια μετά την πρώτη προσελήνωση (21 Ιουλίου 1969) και τη συλλογή σεληνιακών δειγμάτων βάρους 21,6 κιλών από τον Νιλ ‘Αρμστρονγκ και τον Μπαζ Όλντριν, επιστήμονες στη Γερμανία έκαναν νέες αναλύσεις σε εκείνα, καθώς και σε κατοπινά δείγματα που είχαν φέρει οι αστροναύτες των αποστολών «Απόλλων» και υπολόγισαν ότι η Σελήνη είναι γηραιότερη από ό,τι νομίζαμε. Σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις, ο δορυφόρος της Γης άρχισε να σχηματίζεται πριν περίπου 4,51 δισεκατομμύρια χρόνια, μόλις 50 εκατομμύρια χρόνια μετά το σχηματισμό […]

Η νέα εκτίμηση για την ηλικία της Σελήνης

Tο φωτόνιο – το κβάντο του φωτός ή της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας – είναι γνωστό πως έχει μάζα ηρεμίας μηδέν. Όμως υπάρχουν κάποιες θεωρίες που επιτρέπουν στα φωτόνια να έχουν μια μικρή μάζα ηρεμίας. Συνέπεια αυτής της θεώρησης είναι ότι τα φωτόνια θα μπορούσαν να διασπώνται σε ελαφρότερα στοιχειώδη σωματίδια. Οπότε τίθεται το ερώτημα, αν μια τέτοια διάσπαση ήταν εφικτή, ποιος θα ήταν ο χρόνος ζωής του φωτονίου; Στο ερώτημα αυτό απαντούν φυσικοί από την Γερμανία, εκτιμώντας πως το κατώτερο όριο […]

Χρόνος ζωής του φωτόνιου

Πρόκειται για ακτίνες γάμμα με ενέργειες έως 450 τρισεκατομμύρια ηλεκτρονιοβόλτ (TeV), με προέλευση το θεαματικό Νεφέλωμα του Καρκίνου, το απομεινάρι μιας αστρικής έκρηξης, η οποία είχε παρατηρηθεί από κινέζους αστρονόμους πριν από σχεδόν 1.000 χρόνια Σήμερα στην καρδιά αυτού του όμορφου νεφελώματος, σε απόσταση περίπου 6.523 ετών φωτός από τη Γη, βρίσκεται ένας ισχυρός και πολύ πυκνός αστέρας νετρονίων (πάλσαρ), ο οποίος εκτιμάται ότι εκπέμπει το πολύ υψηλής ενέργειας φως. Οι 90 ερευνητές του πειράματος ASgamma στο Θιβέτ, που έκαναν […]

Ανιχνεύθηκε στη Γη το πιο υψηλής ενέργειας φως που έχει ...

Εικόνα 1: Φωτογραφία της Σελήνης από ένα ερασιτεχνικό τηλεσκόπιο, όταν η Σελήνη βρίσκεται στη φάση του πρώτου τετάρτου. Παρατηρείστε τα φωτεινά σημεία Α και Β στη σκοτεινή περιοχή. Πρόκειται για κορυφές σεληνιακών βουνών στις οποίες φτάνει το φως του ήλιου! Μπορούμε να εκτιμήσουμε το ύψος των βουνών στα οποία ανήκουν οι κορυφές Α και Β των βουνών που βρίσκονται στη Σελήνη; Η απάντηση είναι καταφατική δεδομένου ότι υπάρχει μια απλή, αλλά ευφυής ιδέα, που οφείλεται στον Γαλιλαίο. Εξαιτίας του σφαιρικού […]

Πως μετράμε το ύψος ενός βουνού της Σελήνης;

1. Τι είναι ο κεραυνός; Ως κεραυνός ορίζεται η ηλεκτρική εκκένωση, δηλαδή ένας γιγαντιαίος σπινθήρας, που παρατηρείται συνήθως κατά τη διάρκεια καταιγίδων. Αποτελεί την φυσική διαδικασία απομάκρυνσης του ηλεκτρικού φορτίου από τα καταιγιδοφόρα νέφη, τα οποία φορτίζονται μέσω των συγκρούσεων που λαμβάνουν χώρα μεταξύ των εκατομμυρίων σωματιδίων πάγου (παγοκρύσταλλοι, χαλάζι) που περιέχουν. Το τελικό αποτέλεσμα των συγκρούσεων είναι η εμφάνιση θετικού φορτίου στην κορυφή των νεφών και αρνητικού στη βάση τους. Κατ’ αντιστοιχία, στο έδαφος κάτω από τη βάση των νεφών εμφανίζεται θετικό φορτίο. Όταν […]

Δέκα ερωτήσεις – απαντήσεις για τους κεραυνούς

Ο  Robert P. Crease, μέλος του τμήματος φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης στο Stony Brook και ιστορικός στο Εθνικό Εργαστήριο του Brookhaven είχε ζητήσει σε έναν αριθμό φυσικών επιστημόνων να κατονομάσουν τα πιο υπέροχα πειράματα όλων των εποχών. Με βάση το κείμενο του George Johnson που δημοσιεύτηκε στο New York Times θα δούμε στη συνέχεια τα 10 πειράματα που ήρθαν πρώτα σύμφωνα με την παραπάνω έρευνα. Το πείραμα της διπλής σχισμής Ο γάλλος φυσικός Louis de Broglie πρότεινε το […]

Τα 10 πιο υπέροχα πειράματα φυσικής που έγιναν ποτέ

O καθηγητής Martyn Poliakoff από το Εθνικό Εργαστήριο Oak Ridge, στο Tennessee, μας παρουσιάζει τα σπάνια και ραδιενεργά στοιχεία Πλουτώνιο, Ουράνιο, Όλμιο, Ποσειδώνειο, Κιούριο κ.α. Πηγή: https://physicsgg.me

Εξαιρετικά σπάνια και ραδιενεργά στοιχεία

Στην κοινή συνείδηση, ο Αλβέρτος Αϊνστάιν είναι ήδη ένας μύθος. Η Θεωρία της Σχετικότητας αποτελεί το συνώνυμο της ανατρεπτικής αλήθειας, ενώ η αγαθή μορφή του απαντάται σε γραμματόσημα, μπλουζάκια και διακοσμητικά αντικείμενα. Με κάθε άλλωστε σχετική αφορμή, βιβλία και αφιερώματα σε όλο τον κόσμο αναφέρονται στη ζωή και τον θρίαμβο των επιστημονικών του ιδεών. Μέσα σε αυτό το κλίμα, είναι ευνόητο ότι σπάνια μνημονεύεται η μοναδική ήττα του Αϊνστάιν: η αδυναμία του, δηλαδή, να δεχθεί την άλλη μεγάλη επανάσταση του […]

Η μοναδική ήττα του Αϊνστάιν

  Η Γη περιστρέφεται με ταχύτητα 1.670 χλμ/ώρα… Τι θα συνέβαινε αν η Γη σταματούσε να περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της και τον Ήλιο; Σύμφωνα με τους ειδικούς ο πλανήτης θα εισερχόταν σε μια κυριολεκτικά εφιαλτική εποχή με μια σειρά από ακραία και καταστροφικά φαινόμενα.

Τι θα συμβεί αν η Γη σταματήσει να γυρίζει;

Ένας χρήσιμος (αλλά και διασκεδαστικός) αισθητήρας που διαθέτουν τα σημερινά έξυπνα τηλέφωνα είναι αυτός που μετράει την επιτάχυνση – το επονομαζόμενο επιταχυνσιόμετρο. Πώς λειτουργεί ένας τέτοιος αισθητήρας; Εν συντομία … Μια συνηθισμένη μέθοδος είναι η μεταβολή της χωρητικότητας πυκνωτών λόγω της επιτάχυνσης! Σύμφωνα με το παραπάνω σχήμα, όταν το τηλέφωνο επιταχύνεται προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση, τότε η μπλε διάταξη δονείται μεταβάλλοντας την απόσταση των οπλισμών των πυκνωτών που σχηματίζουν τα φύλλα του πυριτίου: Η μετακίνηση του μεσαίου φύλλου μεταβάλλει την χωρητικότητα, άρα […]

Πού βρίσκεται το επιταχυνσιόμετρο στα κινητά τηλέφωνα;

Το βίντεο που ακολουθεί μας δείχνει πώς μετράμε την ταχύτητα του φωτός χρησιμοποιώντας έναν φούρνο μικροκυμάτων, έναν χάρακα και μια σοκολάτα!. Αρχικά τοποθετείται η σοκολάτα μέσα στον φούρνο μικροκυμάτων…. Με το που αρχίζει να λιώνει σε κάποια σημεία της, την βγάζουμε έξω. Το λιώσιμο ξεκινάει στα σημεία όπου τα στάσιμα ηλεκτρομαγνητικά κύματα μέσα στον φούρνο δημιουργούν κοιλίες (αφού το πλάτος στα σημεία αυτά είναι μέγιστο, θα είναι μέγιστη και η ένταση του Η/Μ κύματος). Η απόσταση μεταξύ δυο διαδοχικών κοιλιών στα στάσιμα κύματα είναι […]

Μετρήστε την ταχύτητα του φωτός με μια σοκολάτα!

Κοιτάζω ένα κοινό ραδιόφωνο FM και βλέπω ότι το εύρος συχνοτήτων του είναι (σε μεγαχέρτς) από 88 MHz έως 108 MHz. Δηλαδή περίπου στα f = 100 MHz – κατά μέσο όρο – μπορώ να συντονιστώ με έναν σταθμό που εκπέμπει στην ραδιοφωνική μπάντα των FM. Μια καλή κεραία ραδιοφώνου έχει μήκος περίπου 1 με 2 μέτρα, ας πούμε d =1,5 m. Σε μια κεραία μήκους d δημιουργούνται στάσιμα ηλεκτρομαγνητικά κύματα των οποίων το μήκος κύματος λ ικανοποιεί την εξίσωση d = n λ […]

Πως μπορώ να υπολογίσω την ταχύτητα του φωτός παρατηρώντας ένα….ραδιόφωνο ...