Νετρίνο «αστραπή», απειλούν τον Αϊνστάιν και τη σύγχρονη φυσική. Μεγάλη αναστάτωση έχει προκαλέσει στην επιστημονική κοινότητα η ανακοίνωση Ευρωπαίων φυσικών ότι εντόπισαν υποατομικά σωματίδια (νετρίνο) που φαίνεται να σπάνε το ρεκόρ ταχύτητας στο σύμπαν, ταξιδεύοντας ταχύτερα και από το φως. Αν αυτό επιβεβαιωθεί -προς το παρόν υπάρχουν επιφυλάξεις- τότε απειλείται όχι μόνο η θεωρία του Άλμπερτ Αϊνστάιν, αλλά και όλο το οικοδόμημα της σύγχρονης Φυσικής, αν όχι ο τρόπος που βλέπουμε τον κόσμο, ενώ μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για […]
Ετήσια αρχεία 2011
68 άρθρα
Εδώ και έναν αιώνα, πολλοί αμφισβήτησαν τις θεωρίες του Αϊνστάιν, από το ναζιστικό κόμμα μέχρι και σύγχρονους φυσικούς. Όλοι απέτυχαν Την Πέμπτη, το εργαστήριο του CERN δημοσιοποίησε εντυπωσιακή ανακάλυψη: τον εντοπισμό υποατομικού σωματίδίου νετρίνο, ικανού να κινηθεί ταχύτερα από το φως. Αν αυτό αληθεύει, η θεωρία του Αϊνστάιν έχει ανατραπεί, όπως εξηγεί η φυσικός Μίτσιο Κάκου του City College of New York, που χαρακτηρίζει την ανακάλυψη ως «τη μεγαλύτερη πρόκληση στη σχετικότητα». Ο Αντόνιο Ερεντιτάτο, μέλους του πειράματος του CERN, […]
Έχει διάμετρο 1 δισεκατομμυριοστό του μέτρου και ανοίγει νέες εφαρμογές στη νανοτεχνολογία και στην ιατρική. Η μικρότερη μηχανή που έχει δημιουργήσει μέχρι σήμερα ο άνθρωπος, ένας ηλεκτρικός κινητήρας αποτελούμενος από ένα και μοναδικό μόριο, θέτει υποψηφιότητα για το Βιβλίο των Ρεκόρ Guinness. Η υποψηφιότητα για το ρεκόρ του μικρότερου κινητήρα πρόκειται να κατατεθεί από ερευνητές του αμερικανικού Πανεπιστημίου Tufts, οι οποίοι παρουσιάζουν τη μικροσκοπική τους εφεύρεση στην επιθεώρηση Νature Nanotechnology. Στο μέλλον, ελπίζει η ερευνητική ομάδα, ανάλογες νανομηχανές θα μπορούσαν […]
Αναμένεται να «χτυπήσει» τον πλανήτη μας αύριο Παρασκευή ή νωρίς το Σάββατο Λονδίνο Ο «παροπλισμένος» αμερικανικός ερευνητικός δορυφόρος UARS ετοιμάζεται να εισέλθει στην ατμόσφαιρα της Γης όπου και θα καταστραφεί. Το πρόβλημα είναι ότι πρόκειται για έναν δορυφόρο ηλικίας 20 ετών που είχε κατασκευαστεί με παλαιά πρωτόκολλα ασφάλειας με αποτέλεσμα η NASA να μην μπορεί να υπολογίσει την ακριβή ώρα εισόδου και μερικής καταστροφής του στη γήινη ατμόσφαιρα ούτε τα σημεία που θα πέσουν τα συντρίμμια του προκαλώντας ανησυχία για […]
Υπήρχε ένας ακόμη πλανήτης που «εξορίστηκε» και βρίσκεται μόνος του στο διάστημα Λονδίνο Αμερικανός επιστήμονας υποστηρίζει ότι το ηλιακό μας σύστημα διέθετε έναν ακόμη πλανήτη, έναν γίγαντα αερίου, ο οποίος κατά την διαμόρφωση του ηλιακού συστήματος έφυγε ή καλύτερα «εκδιώχθηκε» από αυτό και βρίσκεται τώρα μόνος του σε κάποιο σημείο του γαλαξία μας. Κοσμική εξορία Θα μπορούσε να αποτελεί μια ιστορία κοσμολογικής μυθολογίας αφού σύμφωνα με μια νέα μελέτη ο βασιλιάς τους ηλιακού μας συστήματος, ο Δίας, χρησιμοποίησε την (βαρυτική) […]
Όσοι σηκώσουν το βλέμμα τους στο νυχτερινό ουρανό το βράδυ της Παρασκευής 12 Αυγούστου και τα χαράματα του Σαββάτου 13 Αυγούστου θα έχουν την ευκαιρία να θαυμάσουν ένα θεαματικό αστρονομικό φαινόμενο. Μια βροχή από «πεφταστέρια» ή επιστημονικά διάττοντες Περσείδες, θα πέφτουν με ρυθμό περίπου 100 την ώρα, σύμφωνα με στοιχεία προηγούμενων ετών του Διεθνούς Οργανισμού Μετεώρων (ΙΜΟ). Φέτος η παρατήρηση θα δυσκολευτεί από το γεγονός ότι ο νυχτερινός ουρανός θα είναι ιδιαίτερα φωτεινός λόγω της πανσελήνου της 13ης Αυγούστου. Οι […]
Δεκαεπτά άτομα, εκ των οποίων τέσσερα από τον Μαραθώνα Αττικής, έχουν διαγνωστεί εργαστηριακά με λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου έπειτα από τσίμπημα κουνουπιού. Από αυτά δύο νοσηλεύονται σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το επόμενο διάστημα αναμένεται αύξηση των κρουσμάτων. Επιδημία λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα τον Αύγουστο του 2010. Σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) από τις αρχές Αυγούστου έως τον Νοέμβριο του 2010 […]
Η φούσκα του δανεισμού, η καταστροφική ήττα του 1897, ο διεθνής οικονομικός έλεγχος και οι προσπάθειες εκσυγχρονισμού Του Μιχάλη Ψαλιδόπουλου* Η ιστορική παραδοχή του Χαρίλαου Τρικούπη «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν» στις 10 Δεκεμβρίου 1893 σηματοδοτεί ανάγλυφα τη θλιβερή κατάληξη μιας οικονομικής πολιτικής μεγάλων φιλοδοξιών και αγαθών προαιρέσεων, τα διδάγματα της οποίας δεν έχουν ακόμα, έναν αιώνα αργότερα, συζητηθεί ευρέως. Η πολιτική αυτή ανάγκασε το 1898 την Ελλάδα στην αποδοχή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου (ΔΟΕ) ο οποίος υποχρέωσε τη χώρα σε πολιτική αυστηρότατης […]
Πλάσματα του ανέμου Άμστερνταμ Μοιάζουν με μηχανές του Λεονάρντο Ντα Βίντσι που ξαφνικά ζωντάνεψαν. Τα «κινητικά γλυπτά» του Ολλανδού καλλιτέχνη Τέο Γιάνσεν κάνουν περίπατο μόνα τους στην παραλία αντλώντας ενέργεια από την καλοκαιρινή αύρα. «Τα τείχη ανάμεσα στην τέχνη και τη μηχανική υπάρχουν μόνο στο μυαλό μας» έχει δηλώσει ο Γιάνσεν, του οποίου σκοπός είναι να δημιουργήσει «νέες μορφές ζωής» από σωλήνες, μπουκάλια και φύλλα από PVC. Τα «θηρία της άμμου», όπως ονομάζει ο ίδιος τα γλυπτά του, μοιάζουν πραγματικά […]
Η μεγάλη ώρα των διακοπών φτάνει. Ανάμεσα στα αντηλιακά και τα μαγιό αφήστε χώρο για τα απαραίτητα «εφόδια» για ασφαλείς εξορμήσεις στην παραλία και την εξοχή. Και για να μην αρχίσετε να φωνάζετε «Βοήθεια» αν σας τσιμπήσει μια μέλισσα, ρίξτε μια ματιά στις παρακάτω συμβουλές, για ένα ασφαλές και ξένοιαστο καλοκαίρι. Μια. . μέλισσα (ή σφήκα] τον Αύγουστο Μπορεί να μην είναι Αύγουστος, αλλά οι μέλισσες και οι σφήκες κυκλοφορούν σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού και καλό θα ήταν […]
Σύμφωνα με την Αρχή της Απροσδιοριστίας του Heisenberg, είναι αδύνατο να γνωρίζει κανείς με ακρίβεια τη θέση και την ορμή ενός φωτονίου, αρχή που αποτελεί απαράβατο νόμο της κβαντομηχανικής. Ωστόσο, Καναδοί ερευνητές κατάφεραν να παρακάμψουν σε κάποιο βαθμό την περιοριστική αυτή απαγόρευση, μετρώντας τις θέσεις και τις ταχύτητες φωτονίων κατά μέσο όρο. Η διττή φύση του φωτός, την οποία αποκάλυψε πρώτος ο Albert Einstein, αποδεικνύεται με το γνωστό πείραμα της διπλής σχισμής. Τα φωτόνια περνούν μέσα από δύο παράλληλες σχισμές […]
Η NASA οργανώνει προσομοίωση αποστολής σε «αστεροειδή» στο βυθό της θάλασσας Λονδίνο Στο εθνικό υποβρύχιο εργαστήριο AAUL των ΗΠΑ οργανώνει η NASA την προσομοίωση μιας επανδρωμένης αποστολής σε αστεροειδή. Στα ανοικτά των ακτών Key Largo της Φλόριντα και σε βάθος 20 μέτρων οι μηχανικοί και τεχνικοί της NASA κατασκευάζουν ένα ομοίωμα αστεροειδούς. Όταν ολοκληρωθούν οι εργασίες, δύτες θα προσπαθήσουν να βρουν τον καλύτερο τρόπο για ρίξουν πάνω του τα σκοινιά αναρρίχησης και να ανέβουν στην επιφάνεια του. Ο υποβρύχιος αστεροειδής […]
Ο χωροχρόνος γύρω από μεγάλα ουράνια σώματα καμπυλώνεται λόγω της δύναμης της βαρύτητας, σύμφωνα με μετρήσεις του Gravity Probe B. «Δικαίωση» για τον Άλμπερτ Αϊνστάιν και τη θεωρία της γενικής σχετικότητας αποτελούν οι μετρήσεις του σκάφους της NASA, Gravity Probe B. Όπως προκύπτει, τα μεγάλα ουράνια σώματα του σύμπαντός μας, (πλανήτες, γαλαξίες, άστρα) καμπυλώνουν όντως το χωροχρόνο γύρω τους, μέσω της δύναμης της βαρύτητάς τους. Κατά τον Φράνσις Έβεριτ, φυσικό του πανεπιστημίου Στάνφορντ και επικεφαλής των ερευνητών της αποστολής, που […]
Πέντε δεκαετίες έχουν περάσει από την πρώτη επανδρωμένη αποστολή στο Διάστημα. Τι θα είχε συμβεί εάν η ΕΣΣΔ είχε κερδίσει στον «αγώνα για την κατάκτηση του Διαστήματος»; Ήταν η 10η πρωινή ώρα Μόσχας της 12ης Απριλίου 1961, όταν από τα ραδιοκύματα του ραδιοφωνικού σταθμού υψώθηκε η φωνή του εκφωνητή Γιούρι Μπροσόβιτς Λέβιταν, γεγονός που από μόνο του σηματοδοτούσε πως κάτι πολύ σημαντικό συνέβαινε, δεδομένου ότι ο Λέβιταν βρισκόταν πίσω από το ραδιοφωνικό μικρόφωνο μόνο στις πολύ σημαντικές στιγμές της πολιτικής, […]
Σύμφωνα με νέα έρευνα, που ζητά αυστηρότερα μέτρα. Η μόλυνση από άζωτο -από αγροκτήματα, κτηνοτροφικές μονάδες, οχήματα, βιομηχανίες και απόβλητα- κοστίζει στην Ευρώπη 70 έως 320 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο, εξαιτίας των επιπτώσεων στο περιβάλλον και στην υγεία, σύμφωνα με μια νέα μεγάλη ευρωπαϊκή επιστημονική έρευνα, την πρώτη που αντιμετωπίζει με τόσο σφαιρικό τρόπο το πρόβλημα. Η μελέτη καλεί τις αρμόδιες αρχές να αντιμετωπίσουν με περισσότερους ελέγχους το ζήτημα, το οποίο μέχρι σήμερα δεν έχει αντιμετωπιστεί στις πραγματικές διαστάσεις του. […]
Εδώ μπορείτε να βρείτε ένα τυπολόγιο για το μάθημα της Φυσικής Β’ Γυμνασίου. [gview file=”http://www.ergo1.gr/wp-content/uploads/2011/04/TYPOLOGIO-Fysikis-B-Gymnasioy.pdf”]
Ο βυθός κοντά στο επίκεντρο του σεισμού της 11ης Μαρτίου μετακινήθηκε περίπου 24 μέτρα και υψώθηκε κατά περίπου 3 μέτρα, σύμφωνα με έκθεση της ιαπωνικής ακτοφυλακής. Ο βυθός κοντά στο επίκεντρο του σεισμού της 11ης Μαρτίου μετακινήθηκε περίπου 24 μέτρα ανατολικά-νοτιοανατολικά και υψώθηκε κατά περίπου 3 μέτρα, σύμφωνα με έκθεση της ιαπωνικής ακτοφυλακής που δόθηκε σήμερα στην δημοσιότητα. Ο μεγέθους 9 βαθμών σεισμός που συγκλόνισε την βορειοανατολική Ιαπωνία «χτύπησε» σε βάθος 24 χιλιομέτρων, δήλωσε η Μετεωρολογική Υπηρεσία. Η μετακίνηση του […]
Μεταξύ άλλων ανακάλυψε τις εξωτικές σφαίρες με επτά διαστάσεις. Ο Αμερικανός μαθηματικός Τζον Μίλνορ βραβεύεται για το 2011 με το Βραβείο Άμπελ, το αποκαλούμενο και «Νόμπελ Μαθηματικών», όπως ανακοίνωσε η Νορβηγική Ακαδημία Επιστημών, σύμφωνα με την οποία ο 80χρονος σήμερα επιστήμων βραβεύεται για «τις πρωτοποριακές ανακαλύψεις του στην τοπολογία, την γεωμετρία και την άλγεβρα», δηλαδή σε όλο το φάσμα των μαθηματικών, ένα ασυνήθιστο επίτευγμα. Πάνω από όλα, ο Μίλνορ έγινε διάσημος όταν ανακάλυψε ότι υπάρχουν σφαίρες σε επτά διαστάσεις, […]
Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων ετοιμάζεται να δώσει ένα νέο μη φυσικό ορισμό στο κιλό, μετά την ανακάλυψη ότι το μεταλλικό πρωτότυπό του, που χρησιμοποιείται ως διεθνές πρότυπο, ζυγίζει πια λιγότερο -για λόγους μυστηριώδεις. Σήμερα, το διεθνές πρότυπο του κιλού είναι ένας κύλινδρος από λευκόχρυσο (πλατίνα) και ιρίδιο, ύψους και διαμέτρου περίπου 3,9 εκατοστών, που δημιουργήθηκε στο Λονδίνο και στεγάζεται από το 1889 (όταν έγινε η πρώτη διεθνής συνδιάσκεψη για τον καθορισμό διεθνών μέτρων και σταθμών), σε συνθήκες ύψιστης ασφάλειας, στο […]
Στο πείραμα που ακολουθεί θα βρείτε οδηγίες για να φτιάξετε ένα μη-νευτώνιο υγρό (πχ σάλτσα κέτσαπ ή αίμα) και να το κάνετε να «χορεύει». Αναλυτικές οδηγίες και την επιστημονική εξήγηση για το πείραμα μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα της Διαδραστικής Έκθεσης Επιστήμης και Τεχνολογίας του Ευγενίδειου Ιδρύματος Τα νευτώνεια υγρά ή φυσικά ρευστά είναι αυτά που εμφανίζουν χαμηλό ιξώδες, είναι μάλλον ασυμπίεστα και κατά την ροή τους αναπτύσσονται πολύ μικρές εσωτερικές τριβές στα μόρια τους. Τέτοια ρευστά είναι π.χ. το […]
Η ραδιενέργεια είναι η αυθόρμητη αποσύνθεση των ατομικών πυρήνων με εκπομπή υποατομικών σωματιδίων μεταξύ των οποίων είναι τα άλφα και βήτα ή ηλεκτρομαγνητικών ακτίνων που ονομάζονται ακτίνες X και ακτίνες γάμμα. Το φαινόμενο ανακαλύφθηκε το 1896 από τον Γάλλο φυσικό Antoine Henri Becquerel όταν παρατήρησε ότι το στοιχείο ουράνιο μπορεί να μαυρίσει ένα φωτογραφικό φιλμ, έστω και αν μεσολαβεί ανάμεσά τους γυαλί ή μαύρο χαρτί. Επίσης παρατήρησε ότι οι ακτίνες που παράγονται είναι σε θέση να φορτίσουν τα ηλεκτροσκόπια δείχνοντας […]
Ο μεγαλύτερος πλανήτης Ο Δίας κυριαρχεί ανάμεσα στους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος. Όπως όλοι οι πλανήτες πάνω από ένα ορισμένο μέγεθος, είναι ένας αέριος γίγαντας κυρίως από υδρογόνο και ήλιο. Ο πιο μεγάλος αέριος εξωπλανήτης ανακαλύφθηκε το 2006 και πήρε το καθόλου ρομαντικό όνομα TRES-4. Βρίσκεται σε τροχιά γύρω από ένα λαμπρό άστρο σε απόσταση κάπου 1.500 έτη φωτός από μας. Η διάμετρος του είναι, περίπου, 1.8 φορές την διάμετρο του Δία. Κατά περίεργο τρόπο όμως ο TRES-4 είναι […]
Η ταχύτητα είναι σχετική. Δεν υπάρχει κανένα απολύτως στάνταρτ για να ξέρουμε τι είναι “ακίνητο” στο σύμπαν. Ίσως το πιο κοντινό πράγμα να είναι η κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου (CMB), που λούζει όλο το σύμπαν. Η μετατόπιση λόγω φαινομένου Ντόπλερ της συχνότητας της σε όλο τον ουρανό – προς το μπλε στην μια κατεύθυνση και προς το ερυθρό προς την αντίθετη – μας αποκαλύπτει ότι, ως προς την CMB, η ταχύτητα του ηλιακού μας συστήματος φτάνει περίπου τα 600 χιλιόμετρα το […]
Το διάστημα από μόνο του δεν είναι ούτε θερμό ούτε ψυχρό. Αφού δεν υπάρχει καθόλου ύλη δεν υπάρχουν και μόρια να ταλαντώνονται θερμικά, οπότε η θερμοκρασία δεν έχει κανένα νόημα. Ωστόσο, υπάρχουν πολλά ψυχρά αντικείμενα στο διάστημα. Στο ηλιακό μας σύστημα το ψυχρότερο γνωστό σημείο είναι αρκετά κοντά μας. Το διαστημικό σκάφος Lunar Reconnaissance Orbiter ή LRO της ΝΑSΑ, το 2009 ανακάλυψε μόνιμα σκιασμένους κρατήρες πλησίον του Νότιου Πόλου της Σελήνης, στους -240 βαθμούς Κελσίου, μια θερμοκρασία πιο ψυχρή ακόμη […]
Ένα ταξίδι προς τα πιο καυτά κλίματα του Κόσμου πρέπει να ξεκινήσει φεύγοντας από τον Ήλιο μας, που μπορεί να είναι το πύρινο κέντρο του ηλιακού μας συστήματος, αλλά με μια επιφανειακή θερμοκρασία 5.800 βαθμών Kelvin δεν πλησιάζει καν το κοσμικό ρεκόρ. Γιατί στα μπλε υπεργιγάντια άστρα η θερμοκρασία ξεπερνά τους 50.000 βαθμούς. Όμως, ακόμα κι αυτή την ξεπερνούν κάποιοι λευκοί νάνοι – είναι άστρα στα οποία έχει σταματήσει η καύση των στοιχείων του (γι αυτό λέγονται και εκφυλισμένα άστρα) […]
Οι γαλαξίες μας φαίνεται ότι λάμπουν στο διάστημα σαν να τα διαμάντια, όμως η λαμπρότητα τους οφείλεται στα δισεκατομμύρια φωτεινά άστρα και τα λαμπερά νεφελώματα που περιέχουν. Αλλά, ο Segue 1 δεν λάμπει όπως οι περισσότεροι γαλαξίες. Θεωρείται μάλιστα σαν ο πιο σκοτεινός γαλαξίας στην γειτονιά μας. Ο Segue 1 (φωτογραφία) απέχει μόνο 75.000 έτη φωτός από τη Γη, αλλά παρέμενε άγνωστος μέχρι το 2006, διότι η συνολική εκπομπή φωτός του είναι μόνο 300 φορές μεγαλύτερη από τον ήλιο μας. […]
Για τους αστροφυσικούς, η φράση “και έσονται οι δύο εις σάρκα μίαν” πήρε ένα εντελώς νέο νόημα, μετά την άμεση παρατήρηση – για πρώτη φορά – της τελικής συγχώνευσης δύο άστρων, τα οποία βρίσκονταν σε τροχιά το ένα γύρω από το άλλο και μάλιστα πολύ κοντά. Οι ειδικοί είχαν προτείνει εδώ και δεκαετίες ότι τέτοια άστρα – που περιστρέφονται τόσο κοντά το ένα στο άλλο που τα εξωτερικά στρώματά τους πρακτικά εφάπτονται – θα πρέπει τελικά να αναμιχθούν. Μια νέα […]